Kelime bulmacası oynarken aslında farkında olmadan dil bilgisi kullanırsın. Türkçenin birkaç temel özelliğini bilinçli olarak akılda tutmak, özellikle uzun kelimelerde işini çok kolaylaştırır.
Ünlüler taşıyıcıdır
Türkçe metinlerde en sık görülen harfler arasında A ve E başı çeker; İ, I, N, R, L ve K da çok sık kullanılır. Bu yüzden çarkta iki ünlü görmen şaşırtıcı değildir. Tek ünlülü bir çarkta ise kelimeler kısa kalır, çünkü neredeyse her hece bir ünlüye ihtiyaç duyar.
Heceler bir düzene uyar
Türkçe kökenli kelimelerde genellikle iki ünlü yan yana gelmez; SAAT ve ŞİİR gibi örnekler çoğunlukla başka dillerden gelmiştir. Kelime başında iki ünsüz de nadirdir: "TREN", "PLAN" gibi kelimeler alıntıdır. Bu iki gözlem, olası dizilimleri hızla eler.
Büyük ünlü uyumu
Kalın ünlülerden (A, I, O, U) sonra çoğunlukla kalın ünlü, ince ünlülerden (E, İ, Ö, Ü) sonra çoğunlukla ince ünlü gelir:
- KAPI, ARABA, OKUL: hep kalın.
- EVLER, GÜNEŞ, ÇİÇEK: hep ince.
Çarkta A ve Ü birlikte varsa, ikisinin aynı Türkçe kökenli kelimede buluşma ihtimali düşüktür. Bu bilgi, özellikle beş ve altı harfli kelimelerde denemeleri yarıya indirir.
Ekler bulmacanın gizli anahtarı
Türkçede kökler ekler alarak uzar. Bulmacalarda en sık karşılaşılan ekler şunlardır:
- -LI / -Lİ / -LU / -LÜ: TUZLU, EVLİ, SÜTLÜ
- -LIK / -LİK: GÖZLÜK, TUZLUK
- -CI / -Cİ / -ÇI / -Çİ: SÜTÇÜ, KAPICI
- -SIZ / -SİZ: TUZSUZ, SESSİZ
Bir kök bulduktan sonra çarkta kalan harflere bakıp "bunlar bir ek olabilir mi?" diye sormak, uzun kelimeleri yakalamanın en hızlı yoludur.
Ğ, Ç, Ş, Ö, Ü, I, İ
Türkçe karakterler bulmacaya ayrı bir tat verir. Ğ kelime başında bulunmaz. I ile İ farklı harflerdir: KIR ile KİR aynı kelime değildir. Wordanya bu harfleri doğru ayırır; büyük harfle yazıldığında bile İ, I'ya dönüşmez.
Wordanya'daki kelimeler nereden geliyor?
Oyundaki kelimeler Güncel Türkçe Sözlük'te yer alan kelimelerden seçilir. Izgaradaki kelimeler yaygın kullanılan kelimelerdir; daha az bilinen ama geçerli kelimeler ise ekstra kelime olarak kabul edilir ve Kelime Kasası'na gider. Her kelimenin anlamı oyun için ayrıca yazılmıştır, böylece bilmediğin bir kelimeyi bulduğunda ne demek olduğunu da öğrenirsin.